یکشنبه, ۲۴ فروردین ۱۳۹۹ ۰۲:۰۳ ۲۸۸
چچ

کلروفیل متر (Chlorophyll Meter)


کلروفیل همان رنگدانه سبز است که در برگ گیاهان سبز، یافت می شود. مقدار کلروفیل موجود در برگها نشانه خوبی برای سلامتی گیاه است و تقریباً به طور مستقیم با مقدار نیتروژن موجود در برگها متناسب می باشد. غلظت کلروفیل برگ، یک پارامتر مهم بحساب می آید که اغلب به عنوان شاخص رشد کلروپلاست، ظرفیت فتوسنتزی، میزان نیتروژن برگ یا سلامت عمومی گیاه اندازه گیری می شود. محتوای کلروفیل، یکی از شاخص های سلامت گیاهان است و می توان از آن برای بهینه سازی زمان و مقدار استفاده از کود اضافی، برای تهیه محصول بیشتر و با کیفیت بالاتر با بار محیطی پایین استفاده نمود. میزان کلروفیل در محیط داخلی کنترل شده، معمولاً پس از استخراج رنگدانه ها با استفاده از یک حلال آلی مانند استون یا دی متیل فرمامید به صورت فوتومتری مشخص می شود. در حالی که این روش به خوبی تثبیت شده و دقیق است، از نظر زمانی بسیار طولانی بوده و برای گیاه مخرب است (مواد برگ باید از گیاه خارج شود و از بین می رود) و همچنین استفاده از مواد شیمیایی سمی یا قابل اشتعال را ضروری می کند. تجهیز آزمایشگاهی کلروفیل متر، یک وسیله دستی است که به طور گسترده ای برای اندازه گیری سریع، دقیق و غیر مخرب غلظت کلروفیل برگ مورد استفاده قرار می گیرد. این وسیله در طیف وسیعی از گونه های مختلف گیاهی، بطور گسترده در برنامه های تحقیقاتی و کاربردهای کشاورزی به کار گرفته شده است. این دستگاه، یک روش جایگزین برای اندازه گیری نسبی سطح کلروفیل برگ فراهم می کند که معایب روش قبلی را ندارد. این وسیله، ابزاری ارزان قیمت و قابل حمل و سبک است که بر اساس دو دیود تابش کننده نور و یک گیرنده فتودودیود سیلیکون که عبور نور از برگ را در طول موج قرمز (650 نانومتر؛ طول موج اندازه گیری) و مادون قرمز (940 نانومتر؛ طول موج مرجع مورد استفاده برای تنظیم تفاوت های غیر خاص بین نمونه ها) از طیف الکترومغناطیس اندازه گیری می کند، عمل می نماید. این میزان انتقال نور توسط دستگاه استفاده می شود تا مقدار نسبی متناسب با مقدار کلروفیل موجود در نمونه را بدست آورد.



شکل 1- کلروفیل متر


در یکی از انواع این وسیله، با دو انتشار فرکانس نور، یکی در طول موج 650 نانومتر (قرمز) و دیگری در 940 نانومتر (مادون قرمز) بر روی سطح گیاه، عملیات انجام می شود. با توجه به اینکه کلروفیل موجود در برگ، قسمت قرمز نور ورودی را جذب می کند اما بخش مادون قرمز را جذب نمی کند، تفاوت در میزان جذب توسط دستگاه اندازه گیری می شود و "تفاوت چگالی نوری یا ODD" نامیده می شود. بنابراین واحد اندازه گیری ODD است، نسبتی که توسط دستگاه مشخص می شود. این عدد مقدار کلروفیل یا نیترات واقعی را نشان نمی دهد. درواقع به جای گفتن،"این تعداد کلروفیل وجود دارد" ، مقدار نشان داده شده را می توان چنین تعبیر کرد "این یک نسبت بازتاب در مقابل جذب است". علاوه بر این، گیاهان پس از دستیابی به یک حد آستانه مشخص، تولید کلروفیل را متوقف می کنند. در نتیجه، دستگاه نمی تواند مقدار افزونگی نیترات را مشخص کند اما احتمال کمبود را نشان می دهد. از نظر تخمین مقدار نیترات، مقادیر اندازه گیری شده زمانی که در مقایسه با یک گروه به خوبی بارورشده تحت کنترل قرارگیرند، بسیار مفیدتر خواهد بود. از جمله پارامترهای مهم در کارکرد این دستگاه میزان سطح مورد پوشش در اندازه گیری، حداقل ضخامت قابل سنجش نمونه گیاهی، نحوه کنترل و استفاده از دستگاه، فواصل بین اندازه گیری، دقت اندازه گیری، شرایط محیطی قابل تحمل و استفاده دستگاه و غیره است.



شکل 2- اندازه گیری کلروفیل گیاه با کلروفیل متر​


در مطالعات محیطی و فعالیت های آزمایشگاهی سنجش از دور، کلروفیل متر یکی از تجهیزات حائز اهمیت است که کاربردهای متنوعی دارد. با توجه به اینکه اندازه گیری این پارامتر در امور کشاورزی و محیط زیست و حتی مطالعات تغییرات اقلیمی مهم است، تکنیک های مورد استفاده در سنجش از دور می تواند در مقیاس بسیار بزرگ و با دقت بالا این مهم را انجام دهد که وجه تمایز آن با روش های دستی و متمرکز است. اما به منظور اطمینان از نتایج به دست آمده و همچنین کالیبراسیون سنجنده های فضایی که با همین هدف به کار گرفته شده اند، استفاده از تجهیز کلروفیل متر ضروری می باشد.




شکل 3- فعالیت میدانی جهت اندازه گیری کلروفیل گیاه

آدرس کوتاه شده:
فهرست طبقات
پربازدیدترین مطالب معرفی تجهیزات آزمایشگاهی