چهارشنبه, ۲۷ فروردین ۱۳۹۹ ۰۲:۲۶ ۶۲۶
چچ
مخاطرات طبیعی

مخاطرات طبیعی

مخاطرات طبیعی یکی از موانع اصلی توسعه پایدار است و وقوع آن می تواند مانند سدی راه توسعه اقتصادی، اجتماعی را دچار اشکال کند.

مخاطرات طبیعی ،  <strong class='sis-keyword'>مدرسه  <strong class='sis-keyword'>سنجش از دور</strong></strong> مقطع متوسطه


هر رخداد طبیعی غیر مترقبه که موجب تضعیف و نابودی توانمندی های اقتصادی، اجتماعی و فیزیکی شده و همچنین باعث بروز خسارات جانی و مالی، تخریب تأسیسات زیربنایی گردد، به عنوان مخاطرات طبیعی تعریف می شود. بسیاری از این حوادث طبیعی برای تجدید ساختار زمین و حیات می باشد و وقتی به بلیه تبدیل می شوند که قانونمندی طبیعت دستکاری گردد. بنابر گفته یکی از مسئولین سازمان ملل، بخش عمده‌ای از مخاطرات طبیعی که از سال ‪ ۲۰۰۵‬میلادی گریبانگیر جهانیان شده کاملا طبیعی نبوده بلکه از دخالت‌های انسان‌ها نشات گرفته است.

  • مخاطرات طبیعی
  • منشاء مخاطرات طبیعی
  • با منشا زمینی مانند زلزله، زمین لغزش، وقوع بهمن، آتشفشان، سونامی و...
  • با منشا آب و هوایی مانند طوفان، گردوغبار، سیل، بیابان زایی، خشکسالی، فرسایش، تغییرات دما به صورت موج گرما یا سرما و... که تحت تاثیر مستقیم عوامل و تغییرات آب و هوایی قرار دارند.
  • مخاطرات طبیعی با منشا زیستی مانند اپیدمی گسترده بیماری ها
  • مخاطرات انسان ساخت که به دلیل خطای عمدی یا غیر عمدی انسان ایجاد می شود مانند آتش سوزی، آلودگی های آزمایشگاهی، فعالیت های هسته ای و رادیواکتیو، زباله های سمی، حوادث حمل و نقل و...

اثرات مخرب مخاطرات طبیعی بر توسعه پایدار و زندگی بشر
مخاطرات طبیعی یکی از موانع اصلی توسعه پایدار است و وقوع آن می تواند مانند سدی راه توسعه اقتصادی، اجتماعی را دچار اشکال کند. انسان ها با بهره گیری بی رویه و غیر منطقی از منابع طبیعی زمین، وقوع این مخاطرات را شدت بخشیده است و هرسال بر تعداد آن ها افزوده شده و مناطق وسیع تری را تحت تاثیر قرار می دهد. درحال حاضر مخاطرات طبیعی بسمت تغییرات جوی گرایش پیداکرده است. دراثر گرمتر شدن هوا منطقه حاره حدود 113 کیلومتر بطرف قطبین پیشروی کرده است که بیابان زایی را به دنبال داشته، از طرفی فلورها(گونه های گیاهی ) وفون ها ( گونه های جانوری ) را تغییر داده است. بطور کلی صنعتی شدن و اثرات آن نیز باعث افزایش تلفات هنگام وقوع مخاطرات طبیعی شده‌است. اگرچه خسارات وارد به کشورهای مختلف وابسته به سطح توسعه یافتگی آن ها می باشد و جوامع پیشرفته با استفاده از تکنولوژی، توان علمی و فنی و سازماندهی اصولی توانسته اند به مقابله با این مخاطرات برخواسته و میزان خسارات ناشی از وقوع حوادث را به حداقل کاهش دهند.


تعداد  <strong class='sis-keyword'>مخاطرات طبیعی</strong> که از سال 2000 تا 2019 در جهان رخ داده است. <strong class='sis-keyword'>مدرسه  <strong class='sis-keyword'>سنجش از دور</strong></strong> مقطع متوسطه
تعداد مخاطرات طبیعی که از سال 2000 تا 2019 در جهان رخ داده است.


شاخص های ارزیابی آسیب پذیری کشورها
یکی از شاخص‌ های ارزیابی میزان آسیب‌پذیری کشورها در مقابل مخاطرات طبیعی را با عنوان شاخص ریسک جهان (World Risk Report 2019) بررسی و تعداد ۱۸۰ کشور جهان را به لحاظ قرار گرفتن در معرض مخاطرات طبیعی، ارزیابی کرده و آسیب پذیری ذاتی آن‌ها را در مواجهه با این خطرات را تعیین کرده اند. شاخص ریسک جهان بر اساس دو پارامتر جمعیت در معرض خطر مخاطرات طبیعی (زلزله، سیل، توفان، خشکسالی و بالا آمدن سطح آب) و همچنین ریسک آسیب‌پذیری شامل استعداد آسیب‌پذیری (وابسته به توسعه زیر ساخت‌ها، در آمد، تغذیه شرایط اسکان و ساختار کلان اقتصادی)، ظرفیت مقابله (وابسته به دولت و مقامات، هشدار زود هنگام مخاطرات، خدمات درمانی و شبکه‌های اجتماعی) و وفق‌ پذیری (مربوط به رویدادهای طبیعی آینده و تغییرات آب و هوا)، محاسبه می‌شود. ایران در شاخص ریسک در معرض بودن مخاطرات طبیعی در زمره کشورهای کم خطر قرار دارد که از این حیث کشورها به پنج سطح با خطر بسیار کم، کم، متوسط، بالا و بسیار بالا تقسیم می‌شوند، ایران از لحاظ میزان خطر آسیب‌پذیری در بین کشورهای با شاخص ریسک متوسط قرار دارد. در این بخش نیز کشورها از نظر ریسک آسیب‌پذیری به پنج دسته تقسیم می‌شوند. گزارش ریسک جهانی سال ۲۰۱۹، ضعف کشور ایران را در بخش آسیب پذیری مربوط به بخش‌های نبود ظرفیت مقابله و نبود ظرفیت وفق پذیری نشان می‌دهد که از این دو جنبه به ترتیب در ردیف کشورهای با ریسک بالا و متوسط قرار گرفته است.


موقعیت ایران در بین کشورهای جهان از نظر شاخص های ارزیابی آسیب پذیری،  <strong class='sis-keyword'>مدرسه  <strong class='sis-keyword'>سنجش از دور</strong></strong> مقطع متوسطه
موقعیت ایران در بین کشورهای جهان از نظر شاخص های ارزیابی آسیب پذیری


مخاطرات طبیعی در ایران
بنابر گزارش جهانی کاهش خطر مخاطرات(2009) که توسط ISDR (استراتژی کاهش مخاطرات طبیعی) منتشر شده، از نظر وقوع مخاطرات طبیعی، ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و توپوگرافی، تنوع اقلیمی و شرایط متفاوت آب و هوایی و آسیب پذیری بالای سازه ای و غیر سازه ای جامعه که منجر به مرگ و آسیب های بیشماری می شود،در سطح خطر 8 از 10 قرار گرفته است. ایران یکی از مستعدترین کشورهای جهان در وقوع مخاطرات طبیعی است و 90 درصد جمعیت آن در معرض خطرات ناشی از وقوع زلزله و سیل قرار دارند. با بررسی های بعمل آمده بیش از چهل نوع مخاطره طبیعی در سطح جهان تشخیص داده شده که هر گروه خود به چند زیر مجموعه تقسیم می شود، با توجه به ارزیابی های بعمل آمده در سرزمین ایران حداقل وقوع سی ویک نوع مخاطرات طبیعی رخ می دهد که مهمترین آن ها عبارتند از:

  • 1- سیل
  • 2-خشکسالی
  • 3-زلزله
  • 4-بهمن
  • 5-فرسایش خاک
  • 6-بیابان وکویر زایی
  • 7- طوفان
  • 8- صائقه
  • 9- آلودگی آب و هوا و محیط زیست:
  • 10- زمین لغزش
  • 11-سنگ ریزش ها
  • 12-روانه های گلی
  • 13- دگرشکلی سواحل
  • 14- نفوذ و پیشروی آب دریا
  • 15- تسونامی (موج لرزه ای بزرگ دریا)
  • 16-آتشفشان
  • 17- خطرات ژئوترمال (زمین گرمایی)
  • 18-ریزشهای کارستی (حوضه های آهکی)
  • 19-نشست های زمین در نواحی استخراج مواد معدنی
  • 20- ریزش های زیردریایی
  • 21- لغزش های زیردریایی
  • 22- خودسوزی میدان های ذغالی
  • 23- انجماد و سرمازدگی
  • 24- آفات و بیماری های نباتی
  • 25- خودسوزی جنگل ها

بیشترین مخاطرات طبیعی که در طول سال در ایران رخ می دهد شامل موارد ذیل می شود که در بخش دیگری بطور مفصل به آن پرداخته می شود :

  • سیل
  • خشکسالی
  • زلزله
  • فرونشست
  • گردو غبار
  • زمین لغزش
آدرس کوتاه شده:
فهرست طبقات