چهارشنبه, ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ ۰۷:۳۶ ۳۳
چچ
استاندارد ISO 15795:2002 (اپتیک و تجهیزات اپتیکی- ارزیابی کیفیت سیستم‌های نوری- ارزیابی کاهش کیفیت تصویر ناشی از اعوجاجات کروماتیک)

استاندارد ISO 15795:2002 (اپتیک و تجهیزات اپتیکی- ارزیابی کیفیت سیستم‌های نوری- ارزیابی کاهش کیفیت تصویر ناشی از اعوجاجات کروماتیک)

ISO 15795:2002 Optics and optical instruments - Quality evaluation of optical systems - Assessing the image quality degradation due to chromatic aberrations
اپتیک و ابزارهای اپتیکی - ارزیابی کیفیت سیستم‌های نوری- ارزیابی کاهش کیفیت تصویر ناشی از اعوجاجات کروماتیک


اعوجاجات ناشی از تغییر ضریب شکست با طول‌ موج (پراکندگی) معمولاً «اعوجاجات کروماتیک» نامیده می‌ شوند. در اصل، این اصطلاح اشاره به این مورد دارد که در صورت وجود این انحرافات، تصویر اشیایی مانند نقاط، خطوط و لبه‌ها، علاوه بر تغییر درجه روشنایی، حاشیه‌های رنگی را نیز به نمایش می‌گذارد.


اپتیک و ابزارهای اپتیکی - ارزیابی کیفیت سیستم‌های نوری- ارزیابی کاهش کیفیت تصویر ناشی از اعوجاجات کروماتیک


از این دیدگاه، مفهوم تابع گسترش نقطه (point spread function) و تابع انتقال اپتیکی (optical transfer function) مربوطه، در واقع اشاره‌ای به انتقال روشنایی (به‌صورت کلی‌تر تابشی) اطلاعات اپتیکی است. امروزه، بر اساس موارد منتشر شده در نشریه شماره 2/15 CIE اصطلاح «رنگ» و به‌طور خاص‌تر، «کروما» در حوزه علوم فیزیکی به‌ خوبی توسط رنگ‌سنجی تعریف‌ شده‌اند و محدود به آن منطقه از طیف الکترومغناطیسی است که برای چشم طبیعی انسان (سه رنگ اصلی) قابل‌ فهم است. با این‌ حال، هنگامی‌که راجع به انحراف ناشی از رفتار پراکنشی امواج الکترومغناطیسی بحث می‌شود، لازم است در نظر بگیریم که منطقه طیفی طول‌موج اپتیکی بسیار گسترده‌تر از حد حساسیت چشم انسان است. این ناحیه ممکن است از فرابنفش تا مادون‌ قرمز میانی گسترش یابد. در چنین حالتی، فرایند بینایی انسان درگیر نمی‌شود، یا فقط با استفاده از انتقالات و تغییرات خاصی، اطلاعات به باند بصری طیف الکترومغناطیس منتقل می‌شود. با این‌ وجود، هنوز هم‌ تغییر شکل و موقعیت تابع گسترش نقطه یا تابع گسترش خط با طول‌ موج یا یک باند از طول‌ موج‌ های وزن‌دار طیفی ارائه می‌ شود. برای توصیف این رفتار پراکنده، فرد نباید با رنگ‌سنجی سروکار داشته باشد، بلکه باید موقعیت و میزان تغییر تابع گسترش نقطه یا خط را نسبت به یک طول‌ موج مرجع خاص یا طیف‌ های وزن دهی شده مرجع توصیف کند. از این لحاظ، استاندارد بین‌المللی فعلی با تصور فرد از رنگ سروکار نخواهد داشت و بنابراین اصطلاح «اعوجاجات کروماتیک» به‌صورت کاملاً فیزیکی برای توصیف انحرافات وابسته به طول‌موج استفاده می‌ شود. تغییر تابع گسترش اپتیکی با طول‌موج در یک صفحه تصویر داده ‌شده از یک سیستم اپتیکی ممکن است با انتقال عرضی و علاوه بر این با تغییر در شکل و پهنا مشخص شود. تغییر عرضی یک نقطه مختصات معلوم از تابع گسترش، اعوجاجات کروماتیک عرضی نامیده می‌ شود، در حالی‌ که شکل و میزان این تغییر را می‌ توان با دو عدد حاصل از یک روش وزن‌دهی بر روی تابع گسترش (عرض لبه) مشخص کرد. اعوجاجات کروماتیک طولی، موقعیت محوری بهترین صفحه تصویر را برای یک طول‌موج خاص یا باند خاص با توجه به یک صفحه مرجع و برای یک معیار تعریف‌شده (کیفیت تصویر) نشان می‌ دهد.


اپتیک و ابزارهای اپتیکی - ارزیابی کیفیت سیستم‌های نوری- ارزیابی کاهش کیفیت تصویر ناشی از اعوجاجات کروماتیک


این استاندارد بین‌المللی اصطلاحات مربوط به اعوجاجات کروماتیک را تعریف می‌ کند و روابط ریاضی بین آن اصطلاحات را نشان می‌ دهد. همچنین راهنمایی کلی برای اندازه‌گیری اعوجاجات کروماتیک ارائه می‌ دهد و برای سیستم‌ های تصویربرداری اپتیکی که دارای هندسه تصویربرداری متقارن چرخشی هستند مناسب است. علاوه بر آن برای سیستم‌ های تصویربرداری الکترونیکی نیز معتبر است. استاندارد ISO 15795 که توسط کمیته فنی استانداردهای بنیادین (مفهومی) ISO/TC 172/SC در سال 2002 منتشر شد، در سال 2017 بازبینی شده و پس از تائید در 16 صفحه منتشر گردیده است.


برای اطلاعات بیشتر، علاقه‌ مندان می‌ توانند به لینک زیر مراجعه نمایند:


ISO15795:2002


آدرس کوتاه شده:
فهرست طبقات