سه شنبه, ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ ۱۳:۰۰ ۶۱
چچ
برنامه ریزی شهری با استفاده از تصاویر ماهواره ای

برنامه ریزی شهری با استفاده از تصاویر ماهواره ای

از سال 1972 میلادی که داده های سنجنده ماهواره لندست در دسترس قرار گرفت، کاربرد های متنوع تصاویر ماهواره ای مورد توجه کارشناسان و مدیران قرار گرفت. یکی از مهمترین این موضوعات، استفاده از تصاویر ماهواره ای در برنامه ریزی و مدیریت شهری بود. این کاربرد ها به ویژه در زمینه توسعه فیزیکی شهرها و روستاها، بهبود محیط زیست، مدیریت بهینه زیرساخت های شهری، مدیریت بحران و سوانح و غیره، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده است.
در این راستا، با استفاده از تصاویر ماهواره ای، نقشه هایی تهیه می شود که به آنها " نقشه / تصویر ماهواره ای یا satellite image Map " گفته می شود. این نقشه/ تصویرها بصورت رقومی که شامل داده های رستری و داده های برداری هستند، با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی ( GIS )‌تهیه می شوند. با در نظر گرفتن این موضوع، که پیش از پرتاب نخستین سری از ماهواره لندست، تهیه نقشه های شهری به روش های سنتی در مدت زمان بیشتر و هزینه بالاتر انجام می گرفت، اهمیت سنجش از دور در برنامه ریزی های شهری در نیم قرن اخیر آشکارتر می گردد. استفاده از داده های سنجنده های با قدرت تفکیک مکانی بالا، به همراه ترکیب آنها با سایر لایه های اطلاعاتی مکانی در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی، امکانات مناسبی را برای طیف گسترده ای از برنامه های مدیریت و برنامه ریزی شهری فراهم می کند. به عنوان مثال:


  • توسعه و به هنگام سازی نقشه های شهری موجود
  • ارزیابی توسعه فیزیکی شهرها (شکل 1)
  • ارزیابی تغییرات کاربری اراضی در شهرها (شکل 2)
  • برنامه ریزی زیر ساخت برای آب و برق و ارتباطات از راه دور
  • ارزیابی و مدیریت فضای سبز و پارک ها و تهیه نقشه های موضوعی گردشگری و...
  • تهیه نقشه دمای سطحی شهرها (شکل 3) و ارزیابی اثرات زیست محیطی مثل جزایر حرارتی
  • آلودگی هوا و طوفان های گرد و غبار
  • برآورد تخریب و آماده سازی برنامه های اضطراری بعد از وقوع بحران و بلایای طبیعی (شکل 4)
  • مکان یابی برای ارایه تسهیلات و خدمات شهری
  • کنترل و پایش ترافیک شهری

برنامه ریزی شهری

شکل1. توسعه فیزیکی شهر نطنز در 30 سال گذشته. تصویر سمت چپ تصویر ماهواره ای سنتینل 2 از نطنز در سال 1370 و تصویر سمت راست تصویرسنتینل 2 از نطنز در سال 1400


برنامه ریزی شهری

شکل 2. تغییرات کاربری اراضی و تخریب باغات انار در بازه 11 ساله، در بخشی از شهر تفت بر روی تصویر ماهواره ای سنتینل 2


شکل 3. نقشه دمای سطحی تهران تهیه شده از تصاویر لندست (شکل الف، دمای روز) و مادیس (شکل ب، دمای شب) در 16 بهمن ماه 1397. رنگ قرمز نشان دهنده بیشترین دما و رنگ آبی نشانگر کمترین دما هست.


برنامه ریزی شهری

شکل4. تقشه پهنه سیل در استان خوزستان. رنگ قرمز نشانگر پهنه های سیلابی در 17 فروردین 1398 می باشد. نقشه پهنه سیلابی شهرها با استفاده از سنجش از دور در زمان کمی بعد از وقوع بحران تهیه می شود و در امداد رسانی و مدیریت بحران سودمند می باشد.


آدرس کوتاه شده:
فهرست طبقات