یکشنبه, ۲۵ اسفند ۱۳۹۸ ۰۳:۰۷ ۳۹۲
طبقه بندی: آزمایشگاه Rs
چچ
​استفاده از کتابخانه طیفی در اکتشاف معادن

​استفاده از کتابخانه طیفی در اکتشاف معادن

توسعه بخش معدن از مهم ترین ابزارهای تحقق چشم انداز توسعه اقتصادی کشور است که می تواند پشتوانه ‏بسیاری از فرصت های پیش رو و توانایی های موجود باشد.قابلیت های سنجش از دور مزایای ویژه ای را برای زمین شناسی و اکتشاف معدنی فراهم ‏کرده است.

رسیدن به توسعه پایدار در بخش معدن بدون ‏شک نیازمند به کارگیری دانش روز و سامانه اطلاعات مکانی توانمند است. ارائه اطلاعات با بهره گیری از ‏قابلیت های علوم مختلف مانند زمین شناسی، ژئوشیمی، ژئوفیزیک و سنجش از دور در سطح وسیع کمک ‏شایانی به توسعه بخش معدن خواهد کرد.‏
در گذشته حجم بالای عملیات های زمینی حوزه مطالعاتی اکتشاف معدن با وجود صرف هزینه و زمان زیاد، ‏بازده کمی داشتند. قابلیت های سنجش از دور مزایای ویژه ای را برای زمین شناسی و اکتشاف معدنی فراهم ‏کرده است که توجه متخصصین این حوزه را به خود جلب کرده است. سنجش از دور با برداشت داده در ‏گستره وسیع و سنجش از فاصله دور با ماهواره، شرایطی را فراهم ساخته که احتمال برداشت پیوسته و کم ‏هزینه از مناطق مطالعاتی دور از دسترس و یا دارای شرایط سخت برداشت زمینی را به آسانی میسر ساخته ‏است. امروزه انجام مطالعات سنجش از دوری با گسترش تنوع تصاویر ماهواره ای با قابلیت های مکانی و طیفی ‏بهتر، توأم با پیشرفت روش های پردازشی، بستری برای مطالعات دقیق تر را فراهم کرده است.‏ کانی سازی در پوسته زمین نادر و استثنایی است، اما پدیده ای تصادفی نیست. بلکه توزیع آن در مکان و ‏زمان در مقیاس های مختلف از ناحیه ای تا منطقه ای تابع نظم و ترتیبی است که مئدل های فلززایی و کانی ‏سازی بیان می شود. برای تعیین استراتژی اکتشافی، انتخاب داده، گزینش الگوریتم های پردازشی و در نهایت ‏تفسیر و تلفیق اطلاعات استخراجی امری ضروری است. نوع سنگ میزبان، محدوده سن زمین شناسی سنگ ‏میزبان و دگرسانی های کانی زایی مرتبط با کانسار و مدل ارتفاعی منطقه می توانند در شناسایی نحوه شکل ‏گیری مدل کانساری منطقه مطالعاتی مؤثر باشند. امروزه علم سنجش از دور با روش های پردازش تصویر و ‏تحلیل ویژگی های طیفی می تواند در تهیه نقشه سنگ شناسی و دگرسانی های کانساری به منظور شناسایی ‏مناطق امید بخش معدنی بسیار کارآمد باشد. هنوز کارایی روش ها و تکنیک های سنجش از دور طیفی در ‏اکتشاف مستقیم برخی مدل های فلزی- غیرفلزی مبهم است و علت این امر در برخی از کانسارها عدم ‏بررسی آن ها از دیدگاه کانی شناسی طیفی و برخی دیگر عدم شناسایی روش کارآمد سنجش از دوری در ‏اکتشاف کانسار مدل شده است. از این رو بررسی خصوصیات کانسارها و دگرسانی های مرتبط با آن ها برای ‏شناسایی روش های کارآمد حوزه سنجش از دور برای مطالعه طیفی آن ها مورد نیاز است. از طرفی گسترش ‏تنوع تصاویر ماهواره ای با قابلیت های مکانی و طیفی بهتر توأم با پیشرفت های پردازشی بستری برای ‏مطالعات دقیق تر را فراهم کرده است. این گسترش با افزایش حجم و تنوع اطلاعاتی نیاز به پایگاه داده ‏هدفمند با محوریت تحقق اهداف بخش معدن را ضروری ساخته است. ‏برای ارزیابی قابلیت اعتماد و صحت محصولات تولید شده با استفاده از تصاویر سنجش از دور، از داده های ‏واقعیت زمینی استفاده می شود. یکی از منابع مهم در تهیه داده های واقعیت زمینی، اطلاعات طیفی مرجع ‏می باشد. طیف سنجی یکی از روش های مورد استفاده برای دریافت اطلاعات از یک ماده با استفاده از بررسی ‏برهمکنش نور و ماده مورد نظر می باشد. مجموعه طیف های مرجع از پدیده های مختلف اعم از مواد معدنی، ‏خاک و سنگ، پوشش های گیاهی، مواد دست ساز بشر و مایعات « کتابخانه طیفی» نامیده می شود.‏ طیف سنجی با ارائه منحنی طیفی عوارض مختلف می تواند در زمینه شناسایی کانی ها با استفاده از تفسیر ‏طیفی، شناسایی و تفکیک انواع دگرسانی های منطقه، شناسایی آلتراسیون های مرتبط با کانسارها، پتانسیل ‏یابی نقاط مستعد کانه زایی، تعیین کمی پارامترهای شیمیایی و ژئوفیزیکی مرتبط با منابع زمینی مورد ‏استفاده قرار گیرد.‏ کانی ها، سنگ ها و سایر ترکیبات زمینی مانند هیدورکربن ها، به دلیل فرآیند های الکترونیکی و ارتعاشی و ‏همچنین ترکیبشان، ویژگی های جذبی ویژه ای در نواحی مرئی و مادون قرمز از خود نشان می دهند. جذب ‏ها در طیف کانی ها و سنگ ها مبنای شناسایی آن ها در سنجش از دور هستند.‏ طیف سنجی نمونه های معدنی به صورت میدانی و آزمایشگاهی امکان پذیر است. اگرچه به دلیل اینکه ‏کنترل شرایط در محیط آزمایشگاهی راحت تر می باشد، طیف سنجی آزمایشگاهی مناسب تر به نظر می رسد.‏ در طیف سنجی آزمایشگاهی بر خلاف روش میدانی، از منابع روشنایی مصنوعی به جای نور خورشید استفاده ‏می گردد. به منظور حذف منابع تابش مزاحم، یک اتاق تاریک ایجاد گردیده و سطوح دیواره ها و اشیا موجود ‏نیز به رنگ تیره درآمده اند.‏


طیف سنجی نمونه های معدنی به روش میدانی و آزمایشگاهی،  <strong class='sis-keyword'>مدرسه  <strong class='sis-keyword'>سنجش از دور</strong></strong> مقطع دانشجویانطیف سنجی نمونه های معدنی به روش میدانی و آزمایشگاهی،  <strong class='sis-keyword'>مدرسه  <strong class='sis-keyword'>سنجش از دور</strong></strong> مقطع دانشجویان
طیف سنجی نمونه های معدنی به روش میدانی و آزمایشگاهی


در کتابخانه طیفی ملی تهیه شده توسط سازمان فضایی ایران، 129ماده معدنی با در نظر داشتن اهمیت آن ‏ها در حوزه های اصلی کاربردی جمع آوری گردید. این نمونه ها تقریبا در کل گستره کشور توزیع شده و ‏تلاش بر این بوده است تا نماینده کاملی از انواع مواد معدنی و سنگ های حائز اهمیت در حوزه زمین ‏شناسی و اکتشافات باشند. خاک های حائز اهمیت در حوزه اکتشاف نیز با انتخاب یک معدن سرب فعال در ‏استان اصفهان، مورد طیف سنجی قرار گرفتند.‏ نمونه های مواد معدنی و ترکیبی در دو فرم کلی شامل سنگ و سنگ های پودر شده جمع آوری شدند. ‏علاوه بر اطلاعات طیف سنجی، اطلاعات توصیفی کامل این نمونه ها در قالب فعالیت های آزمایشگاهی نیز ‏تهیه شده است.‏


نتایج حاصل از آنالیز ‏XRF،‌مدرسه  <strong class='sis-keyword'>سنجش از دور</strong> مقطع دانشجویاننتایج حاصل از آنالیز ‏XRF،‌مدرسه  <strong class='sis-keyword'>سنجش از دور</strong> مقطع دانشجویان
نتایج حاصل از آنالیز ‏XRF


منحنی طیفی پودر سنگ مورد نظر،  <strong class='sis-keyword'>مدرسه  <strong class='sis-keyword'>سنجش از دور</strong></strong> مقطع دانشجویان
منحنی طیفی پودر سنگ مورد نظر


نمایی از اطلاعات  <strong class='sis-keyword'>کتابخانه طیفی</strong> ملی،  <strong class='sis-keyword'>مدرسه  <strong class='sis-keyword'>سنجش از دور</strong></strong> مقطع دانشجویان

نمایی از اطلاعات کتابخانه طیفی ملی


آدرس کوتاه شده: