شنبه, ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۹ ۰۹:۲۶ ۱۲۷۶
طبقه بندی: آزمایشگاه Rs
چچ
سامانه های ارائه نقشه آنلاین

سامانه های ارائه نقشه آنلاین

به احتمال زیاد شما نیز جزء میلیارد ها نفری هستید که‎ ‎مستقیم یا غیر مستقیم از یکی از سامانه های نقشه ‏آنلاین استفاده کرده است.

در واقع هر بار که در نقشه ‏Google‏ به دنبال آدرس یک رستوران هستید یا ‏درخواست یک تاکسی اینترنتی می کنید یکی از کاربران این سرویس ها می شوید. این سرویس ها به شیوه ‏ای طراحی می شوند که علاوه بر رفع نیاز های روزمره شما تا حد امکان کاربرپسند باشند و قابلیت توسعه و ‏استفاده از آن ها برای شرکت های دیگر نیز فراهم باشد. در مقاله پیش رو علاوه بر معرفی این سرویس ها و ‏اهمیت آن ها به منابع جمع آوری داده آن ها اشاره می شود.‏
.
‏1)‏ سامانه ارائه نقشه آنلاین چیست؟
اگرچه یافتن یک تعریف واحد برای سامانه ارائه نقشه آنلاین (‏Online Map Service‏) غیر ممکن است ولی ‏آن را می توان به این شکل تعریف کرد "بستری است تحت وب برای ارائه خدمات مرتبط با اطلاعات مکانی و ‏جغرافیایی به کمک نگاشت روی‎ ‎تصویر نقشه ها (‏Maps image‏) که داده های آن به صورت لحظه ای به روز ‏می شوند". در تعریف فوق دو عنصر اصلی وجود دارد که خصوصیات یک سامانه ارائه نقشه آنلاین را تشکیل ‏می دهد. نخست اینکه این سرویس ها ارائه دهنده خدمات مکانی در قالب وب هستند. در واقع این سامانه ها ‏بر اساس ‏GIS‏ ساخته شده اند و ارائه دهنده خدمات ‏GIS‏ مانند مسیریابی هستند. چنین خصوصیتی در ‏طراحی این سامانه ها به عنوان نگاشت تحت وب (‏Web Mapping‏) شناخته می شود. نکته دیگر به روز ‏رسانی لحظه ای داده های این سامانه هاست. این داده ها شامل نقشه ها، اطلاعات مکانی کاربران، موقعیت ‏جغرافیایی مکان های جذاب (مانند رستوران ها)، داده های ترافیکی و ... می شود. واضح است که به روز ‏رسانی چنین داده هایی نیازمند منابع کارآمدی است که در کمترین زمان و هزینه و در سریع ترین زمان در ‏اختیار سرور سامانه قرار بگیرد.‏
.
‏2) اهمیت سامانه ارائه نقشه آنلاین چیست؟
نقشه ها نمایشی ساده از محیط اطراف ما هستند که برای عموم قابل درک هستند حتی اگر به آن محیط ‏آشنا نباشند. سامانه ارائه دهنده نقشه آنلاین در هر لحظه نقشه محیط اطراف زندگی ما را در اختیار عموم ‏قرار می دهند. تنها تصور کنید که چندین سال پیش یافتن یک آدرس تا چه اندازه مشکل بود ولی اکنون ‏تنها به باز کردن گوشی همراه خود نیاز دارید...‏
‏ برخی کاربرد های سامانه ارائه نقشه آنلاین شامل موارد زیر است:‏
صرفه جویی در زمان: هر مکان و مسیری را که بخواهید در کمترین زمان به آن دسترسی پیدا می ‏کنید.‏
.
نقشه ترافیک ‏Google Map‏ شهر تهران
تصویر 1: نقشه ترافیک ‏Google Map‏ شهر تهران
.
  • بهبود همکاری متقابل: بسیاری از کسب و کار ها مانند شرکت های تاکسی اینترنتی، نیازمند ‏دسترسی به نقشه های متنوع مانند نقشه های ترافیکی هستند.‏
  • ارتباط با چندین منبع داده: سامانه ها علاوه به دسترسی به تصاویر ماهواره ای برای ترسیم نقشه به ‏اطلاعات ‏GPS‏ کاربران و موارد مشابه دیگری دسترسی دارند. این داده ها اغلب در تهیه اطلاعات ‏سودمندی مانند نقشه های ترافیکی مورد استفاده قرار می گیرند.‏
  • پشتیبانی از تحلیل های بر خط: سامانه ها از تعداد زیادی تحلیل مکانی و غیر مکانی به صورت لحظه ‏ای پشتیبانی می کنند. به عنوان مثال یافتن مسیر بهینه برای سفر شما متناسب با نقشه ترافیکی ‏لحظه ای
  • دسترسی به نقشه ها از هر دستگاهی و از هر مکانی: مهم نیست از گوشی تلفن همراه یا رایانه ‏خانگی در شهر خود یا در حین مسافرت استفاده کنید. در هر حال به نقشه های مورد نیاز خود ‏دسترسی دارید.‏
  • امکان انتشار لایه های مختلف: نقشه های مورد استفاده در سامانه ها در فرمت های استاندارد قابل ‏انتشار هستند. لایه های این نقشه ها قابلیت استفاده در پروژه های کاری و یا تحقیقاتی را دارند.‏
  • کاربرد های متنوع: سامانه های ارائه نقشه آنلاین در حمل و نقل، تاکسی های آنلاین، سرویس های ‏تحویل کالا، سرویس های مدیریت رستوران ها، فروشگاه ها، گردشگردی، هتل داری، بانکداری، ‏مدیریت بحران و هر کسب و کاری که بر مبنای مکان و نقشه باشد، کاربرد دارد.‏
  • مدیریت بحران: یکی از مزایای نقشه های آنلاین به نمایش گذاشتن اطلاعات سودمند در زمان های ‏بحرانی است. به عنوان مثال بحران کرونا در سامانه های آنلاین به خوبی نشان داده شده و هر روز ‏داده های آن به روز می شود.‏
.
 نمونه ای از سامانه های ارائه  <strong class='sis-keyword'>نقشه</strong>  <strong class='sis-keyword'>آنلاین</strong> بحران کرونا
تصویر 2: نمونه ای از سامانه های ارائه نقشه آنلاین بحران کرونا
.
‏3)‏ داده های مورد استفاده در سامانه های ارائه نقشه آنلاین:‏
  • سامانه های ماهواره ای‎ ‎ناوبری جهانی (‏GNSS‏): موقعیت جغرافیایی عوارض، ماشین ها و کاربران، ‏داده های مهمی برای سامانه های ارائه نقشه آنلاین هستند. بسیاری از این سامانه ها از ‏GPS‏ تلفن ‏های همراه برای تعیین موقعیت مکان هایی مانند رستوران ها، فروشگاه ها و ... استفاده می کنند و ‏این داده ها مرتبط برای سایر کاربرد ها در پایگاه داده آن ها ذخیره می شود.‏
  • کاربران: کاربران داوطلب یکی از مهمترین منابع جمع آوری داده های مورد نیاز سامانه های نقشه ‏آنلاین هستند. بیشتر این سامانه ها به کاربران اجازه ویرایش نقشه ها و گزارش های مختلف از جمله ‏بسته شدن راه ها را می دهند. به علاوه کاربران می توانند موقعیت جغرافیایی محل کسب و کار خود ‏را در نقشه ثبت کنند. دیگر داده هایی که از کاربران دریافت می شود حالت نیمه داوطلبانه دارند. ‏هنگامی که به یک نرم افزار اجازه دسترسی به ‏Location‏‌ تلفن همراه خود را می دهید در واقع در ‏تولید نقشه های سامانه مرتبط با آن مشارکت می کنید و هنگامی که به سوالات آن درباره محیط ‏اطراف پاسخ می دهید به توسعه اطلاعات مرتبط با نقشه کمک می کنید.‏
  • خدمات مکانی: هنوز مشخص نیست که سامانه های آنلاین چگونه از اطلاعات مکانی کاربران در تولید ‏نقشه های ترافیکی، تعیین ساعت یک کسب و کار و ... استفاده می کنند ولی الگوریتم های مکانی ‏آن ها در جست و جو، مسیریابی و تولید لایه های مختلف داده های آن ها موثر است.‏
  • شرکای سامانه: بسیاری از سامانه های تولید نقشه آنلاین با سازمان ها و شرکت های مختلف در تهیه ‏نقشه ها همکاری می کنند. از جمله مراکز ملی حفاظت از محیط زیست، سازمان های نقشه برداری، ‏مراکز کنترل ترافیک و ... بسیاری از این نقشه ها به وسیله تصویربرداری هواپیما ها و پهباد ها تهیه ‏شده اند.‏
  • تصاویر ماهواره ای: بیشتر نقشه های 2 بعدی مورد استفاده در سامانه های ارائه نقشه آنلاین اغلب به ‏کمک تصویر برداری ماهواره ای و پردازش بر روی آن ها تهیه می شوند.
در مقایسه با تصاویر هوایی، ‏تصاویر ماهواره ای بزرگ مقیاس تر هستند که به طور کلی مناطق بیشتری را پوشش می دهند و ‏قدرت تفکیک مکانی پایین تری دارند. در گذشته قدرت تفکیک پایین مکانی مانعی برای ایجاد نقشه ‏های توپوگرافی بوده است اما با پرتاب ماهواره ‏IKONOS‏ در سال 1999 (با قدرت تفکیک 0.8 متر و ‏‏2.3 متر)، ‏QuickBrid‏ در سال 2001 (قدرت تفکیک 0.6 متر و 2.44 متر) و ‏GeoEye‏ (قدرت ‏تفکیک 0.4 متر و 1.6 متر)، دقت مکانی تصاویر ماهواره ای برای تولید نقشه های توپوگرافی به حد ‏قابل قبولی رسید. امروزه تصاویر ماهواره ای قدرت تفکیک مکانی در حدود 25 سانتی دارند و در ‏صورت افزایش این شاخص نه تنها جاده ها بلکه علائم راهنمایی رانندگی از تصاویر ماهواره ای قابل ‏تشخیص خواهند بود. به هر حال این دقت همچنان برای تشکیل نقشه های 3 بعدی سامانه ها ‏ناکافی است، لذا تصاویر ماهواره ای در تهیه نقشه های 2 بعدی و استفاده از عکس های هوایی ‏پوشش دار در فوتوگرامتری برای تهیه نقشه های 3 بعدی استفاده می شود. شکل های زیر نمونه ‏هایی از نتایج تحقیقات محققین سنجش از دور در شناسایی خیابان ها از تصاویر ماهوراه ای است.‏
.
 نمونه ای از استخراج خیابان ها به کمک تصاویر ماهواره ای
.
 نمونه ای از استخراج خیابان ها به کمک تصاویر ماهواره ای
تصویر 3: نمونه ای از استخراج خیابان ها به کمک تصاویر ماهواره ای
.
4)‏ معرفی سامانه های ارائه نقشه های آنلاین:‏
به طور کلی سامانه های ارائه نقشه آنلاین به دو دسته محلی و جهانی تقسیم می شوند. سامانه های جهانی ‏در تمامی کشور ها در دسترس هستند ولی در برخی از آن ها قابلیت بیشتری دارند از جمله آن ها می توان ‏به موارد زیر اشاره کرد:‏
  • Google Maps‏: به جرئت می توان نقشه گوگل را موفق ترین سامانه تولید نقشه آنلاین دانست. این ‏سامانه قابلیت ارائه نقشه های متنوعی از جمله نقشه ترافیک تمامی شهر های دنیا و نقشه های 3 ‏بعدی برخی شهر ها را دارد و بسیاری از اپلیکیشن های مسیریابی با ‏API‏ های این سامانه برنامه ‏نویسی شده اند.‏
  • OpenStreetMap‏:‏‎ ‎پایگاه داده متن باز ‏OSM‏ نمونه بسیار موفقی از همکاری کاربران در تولید نقشه ‏آنلاین است. لایه های خروجی این سامانه به عنوان نقشه پایه در بسیاری از پروژه های کاری و ‏تحقیقاتی مورد استفاده قرار گرفته است و با تغییر سیاست های ‏Google Maps، از ‏API‏ های این ‏سامانه در طراحی سایت ها و اپلیکیشن های مکان مبنا استفاده شده است.‏
  • Bing Map‏:‏‎ ‎سامانه ارائه نقشه آنلاین شرکت ماکروسافت
  • TomTom‏: شرکت هلندی ‏TomTom‏ توسعه دهنده تجهیزات الکترونیکی و مکان یابی است. سامانه ‏ارائه نقشه آنلاین این شرکت اخیراٌ در تلاش برای تهیه نقشه های مناسب برای ماشین های خودران ‏بوده است.‏
  • WindyMap‏: سامانه جهانی ارائه نقشه داده های هواشناسی آنلاین
  • دیگر سامانه های جهانی ارائه نقشه آنلاین: ‏HERE، ‏Waze، ‏WikiMapia، ‏ViaMichelin، ‏MapQuest، ‏JawgMap، ‏Yandex Map، ‏What is here، ‏Bhuvan‏ و ...‏
به علاوه کشور هایی مانند آفریقا جنوبی، استرالیا، آذربایجان، بلژیک، بنگلادش، بلغارستان، چین، جمهوری ‏چک، مصر، دانمارک، استونی، فرانسه، هنگ هنگ، آلمان، هند، اندونزی، کویت، ژاپن، کره جنوبی، نروژ، ‏عمان، میانمار، روسیه، قطر، نیوزلند، آمریکا، ترکیه، سنگاپور، تایلند و ... همگی دارای سامانه های آنلاین ارائه ‏نقشه مخصوص کشور خود هستند.‏

آدرس کوتاه شده: