چهارشنبه, ۲۴ دی ۱۳۹۹ ۰۸:۱۹ ۳۵
طبقه بندی: آزمایشگاه Rs
چچ
پایش ماهواره ای جنگل های حوضه آبریز بابل-آمل

پایش ماهواره ای جنگل های حوضه آبریز بابل-آمل

در این تحقیق به شناسایی عوامل اصلی و مهم تخریب جنگل های حوضه آبریز بابل-آمل و همچنین برآورد میزان این تخریب در طی 20 سال اخیر با استفاده از تصاویر ماهوار ه ای لندست، پرداخته شده است.

الگوی نامناسب استفاده از سرزمین و تغییرات شدید در کاربری زمین باعث پیدایش بحران­ های محیط زیستی از جمله تخریب و آلودگی منابع آب و خاک، پیشروی بیابانها، فرسایش، شور و اسیدی شدن خاک، تهی شدن منابع و کاهش تنوع زیستی و استعداد و قابلیت بهره­ وری سرزمین گردیده است که اثرات سوئی بر روی زندگی نسل کنونی و نسل­های آینده خواهد داشت. در این بین جایگاه انکارناپذیر جنگل‌ ها به عنوان یکی از منابع مهم در رفاه و آسایش جامعه بشری را نمی‌ توان نادیده گرفت. از این رو حفاظت از آن و کوشش برای جلوگیری از نابودی آن، امری مهم و حیاتی است. جنگل های شمال ایران بیش از یک میلیون سال قدمت داشته و علاوه بر تامین بخشی از صنایع چوب کشور از نظر ویژگیهای اکولوژیک، یکی از زیست بوم­های منحصر به فرد کره زمین نیز محسوب می­ گردد. در سالیان اخیر افزایش جمعیت ساکن در حاشیه جنگلها، بهره­ برداری بیش از حد، نیاز به زمین کشاورزی، احداث راه­های دسترسی و جاده ­های جنگلی جدید و همچنین برخی عوامل طبیعی نظیر تغییرات اقلیمی، سبب تغییرات روز افزون اراضی جنگلی شده است به طوری که سطح وسیعی از این اراضی ارزشمند طی دهه­ های اخیر به طور کامل از بین رفته است. هدف از این تحقیق شناسایی عوامل اصلی و مهم تخریب جنگل­های حوضه آبریز بابل-آمل و همچنین برآورد میزان این تخریب در طی 20 سال اخیر با استفاده از تصاویر ماهوار­ه ­ای لندست می باشد. منطقه مورد مطالعه در بخش مرکزی استان مازندران واقع شده است. وسعت این حوضه حدود 682930 هکتار می باشد. موقعیت حوضه آبریز بابل-آمل در ایران و استان مازندران در شکل شماره 1 نشان داده شده است.


موقعیت مکانی حوضه آبریز بابل-آمل،  <strong class='sis-keyword'>اخبار سنجش از دور</strong> پرتال سنجش از دور

شکل-1: موقعیت مکانی حوضه آبریز بابل-آمل


شکل شماره 2، موقعیت و میزان تغییر کاربری و تخریب جنگل های حوضه آبریز بابل-آمل را از سال 1378 تا 1398 نشان می دهد. مساحت جنگل های این محدوده در ابتدای دوره مطالعاتی (سال 1378) برابر با 166121 هکتار بوده است. اما از این میزان حدود 430 هکتار از سال 1378 تا 1398 تغییر کاربری داده و تخریب شده است. از جمله عوامل اصلی و مهم درتغییر کاربری و تخریب این جنگلها می توان به تغییر کاربری این جنگلها به زمین های زراعی و ساخت و سازهای غیر مجاز در دل این جنگل ها و راه سازی اشاره کرد.


نقشه پهنه های تخریب شده جنگل های حوضه آبریز بابل- آمل

شکل-2: نقشه پهنه های تخریب شده جنگل های حوضه آبریز بابل- آمل


در شکل شماره 3، چند نمونه از تخریب جنگل های حوضه آبریز بابل-آمل که طی سال های اخیر اتفاق افتاده، ارایه شده است. تصاویر سطر اول نشان می دهد که ساخت تونل مربوط به روستای رزکه عامل تخریب جنگل بوده است. تصاویر سطر دوم که مربوطه به توابع روستای کبریاکلا از شهرستان بابل است، نشان می دهد که ساخت و سازهای غیر مجاز در حاشیه جنگل ها عامل تخریب این عرصه های ارزشمند بوده است. اما تصاویر سطر سوم مربوط به برداشت شن و ماسه برای کارخانه ماسه شویی در محدوده جاده هراز می باشد.


چند نمونه از عوامل اصلی تخریب جنگل های حوضه آبریز بابل-آمل که با استفاده از تصاویر google earth  به دست آمده است.

شکل-3: چند نمونه از عوامل اصلی تخریب جنگل های حوضه آبریز بابل-آمل که با استفاده از تصاویر google earth به دست آمده است.


علی رغم نابودی و از بین رفتن این عرصه های ارزشمند، سطح ناچیزی از این جنگل ها طی سالهای اخیر توسط نهاد های مختلف احیاء شده است. شکل 4، موقعیت و میزان جنگل های احیاء شده حوضه آبریز بابل _آمل را از سال 1378 تا 1398 نشان می دهد. از ابتدا تا انتهای دوره مطالعاتی تنها 6 هکتار از جنگلهای این حوضه احیاء شده است.


نقشه جنگل های احیاء شده حوضه آبریز بابل-آمل

شکل-4: نقشه جنگل های احیاء شده حوضه آبریز بابل-آمل


جنگل های شمال ایران که به جنگل های رویشی هیرکانی یا خزری شهرت دارند در استان های گیلان، مازندران و گلستان قرار دارند این جنگل ها که به برکت رطوبت ناشی از دریای خزر رشد و تکامل یافته اند به صورت نواری با طول تقریبی 800 کیلومتر و عرض 20 تا 70 کیلومتر و با مساحتی حدود 1/84 میلیون هکتار، نیم رخ شمالی البرز از آستارا تا گلیداغی را در بر می گیرند. پایش ماهواره‌ای جنگلهای هیرکانی در محدوده حوضه آبریز بابل-آمل در استان مازندران بین سال‌ های 1378 تا 1398 و با در نظر گرفتن مقدار احیاء شده این منطقه، بیانگر میزان تغییر کاربری و تخریب حدود 426 هکتار از جنگل‌ های هیرکانی این منطقه است.


آدرس کوتاه شده: