چهارشنبه, ۱۸ فروردین ۱۴۰۰ ۰۷:۵۹ ۲۰
طبقه بندی: خدمات RS
چچ
روز جهانی بهداشت

روز جهانی بهداشت

سازمان بهداشت جهانی، 7 آوریل سال ۱۹۵۰ برابر با 18 فروردین را به عنوان روز جهانی بهداشت اعلام نموده است.

روز جهانی بهداشت سال 2021


سازمان بهداشت جهانی، 7 آوریل سال ۱۹۵۰ برابر با 18 فروردین را به عنوان روز جهانی بهداشت اعلام نموده که هدف آن بالا بردن سطح آگاهی عموم مردم جهان در رابطه با بهداشت خود می باشد و از رهبران جهان خواسته می‌شود تا نابرابری‌ های بهداشتی را کنترل نموده و اطمینان حاصل کنند که همه انسان‌ ها در سراسر این کره خاکی، در هر زمان و مکانی به خدمات بهداشتی با کیفیت دسترسی داشته باشند، زیرا برخورداری از بالاترین استاندارد بهداشتی، حقوق اساسی هر انسان بدون تمایز نژاد، دین، عقاید سیاسی، شرایط اقتصادی یا اجتماعی می باشد. هر ساله سازمان بهداشت جهانی با توجه به مشکلاتی که جهان درگیر آن است، شعاری را انتخاب می کند. شعار سال 2021 "ایجاد جهانی عادلانه تر و سالمتر برای همه مردم جهان" می باشد. در سال گذشته ابتلا به بیماری COVID-19، میلیون ها انسان را در سراسر کره زمین درگیر و ضربه های سختی را به کلیه کشورها وارد نموده و همچنان نیز ادامه دارد. به دلیل عدم دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، تعداد مرگ و میر ها هر روزه در حال افزایش است. امکانات پزشکی و درمانی در سراسر کشورها و در درون جامعه بصورت مساوی تقسیم نشده، بطوریکه برخی از افراد برای تأمین حداقل هزینه های زندگی تلاش می کنند. آنها از نظر دسترسی به مسکن و تحصیلات، در سطح پایین تری قرار داشته و به فرصت های شغلی، محیط های امن، هوای تمیز و آب پاکیزه، امنیت غذایی و خدمات بهداشتی، دسترسی کمتری دارند که این امر کاملاً وابسته به شرایطی است که در آن متولد شده، رشد یافته، کار و زندگی می کنند. این عدم دسترسی های ناعادلانه منجر به رنج غیر ضروری، بیماری های قابل اجتناب و مرگ زودرس می شود که قابل پیشگیری است. بنابراین در کشورهای در حال توسعه ، عزم جدی در برطرف نمودن این نابرابری های بهداشتی ضروری می باشد تا بتوان این بیماری مهلک را در سراسر دنیا ریشه کن نمود.


نقش فناوری سنجش از دور در پایش بهداشت و سلامتی
بهداشت یعنی علم و هنر پیشگیری از بیماری ها، طولانی کردن عمر و بالا بردن سطح سلامت و توانایی همه افراد جامعه. این سلامتی وابسته به سلامت اکوسیستم می باشد که همواره با شاخص هایی کمی و بررسی تغییرات آنها در طول زمان پایش می شود. فناوری سنجش از دور و قابلیت های داده های ماهواره ای با تواتر بالای زمانی و توان تفکیک های متفاوت، قادر است در تدوین شاخص های تغییرات اکوسیستم به بشر کمک نماید. از جمله محصولات این حوزه که مستقیماً بر تامین امنیت غذایی، بهداشت و سلامتی انسان ها تاثیر می گذارد، می توان به پایش آلودگی هوا و آب، شاخص های گیاهی و سلامت گیاهان، وضعیت خاک، گسترش شهرها، روستاها و مناطق مسکونی، تخریب جنگل ها، پایش بدنه های آبی، گسترش بیابان ها و سایر موارد اشاره نمود. برای داشتن برنامه ‎ریزی صحیح و کارآمد به منظور ارتقای سلامت، جمع آوری اطلاعات جامع و کامل از وضعیت سلامت مردم و شرایط اقلیمی و محیطی، بررسی اپیدمیولوژی بیماری ها و نحوه انتشار آنها، ارتباط احتمالی بین عوامل محیطی و بروز بعضی بیماری‎ها، پیش بینی وقایع بهداشتی، میزان دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی، مدیریت بهتر بحران در سوانح و حوادث، استفاده از فناوری سنجش از دور بسیار ضروری است. در اینجا چند نمونه از کاربردهای تصاویر ماهواره ای که مستقیماً به بهداشت و سلامت انسان ارتباط دارد، آورده می شود.


  • معضل پسماند ها

مدیریت پسماند که با افزایش فزاینده ای از لحاظ حجم و تنوع، یکی از مهم‌ترین دغدغه ‌های جوامع بشری در رابطه با حفظ سلامتی و بهداشت افراد جامعه می باشد. برای مکانیابی دفن این پسماندها (لندفیل ها) که باید همه شرایط زیست محیطی (توپوگرافی منطقه و شیب آن، فاصله مناطق مسکونی از محل دفن پسماند، فاصله خطوط ارتباطی شامل بزرگراه ها، خطوط راه آهن و جاده ها، فاصله از زمین های کشاورزی، وضعیت خاک شامل بافت، رطوبت و نفوذ پذیری آن، شناسایی محل گسل ها، فاصله از منابع آبی شامل رودخانه ها، دریاچه ها و تالاب ها، فاصله از منابع آب زیرزمینی شامل چاه ها، قنوات و چشمه ها، وضعیت آب و هوایی منطقه شامل بارش ها، دما، جهت وزش باد، محل فرودگاه ها و ...) در نظر گرفته شود، استفاده از فناوری سنجش از دور بسیار موثر و ضروری است.


روستای راسفند واقع در استان خوزستان

به عنوان مثال، روستای راسفند واقع در استان خوزستان، سال هاست که روزانه حجم زیادی از زباله به صورت غیر اصولی و غیر بهداشتی در فاصله کمتر از هزار متری این روستا و حاشیه جاده آن (واقع در شمال غرب شهر ایذه) دپو شده و بصورت غیر استاندارد سوزانده می‌شود (شکل شماره 1). بنا بر گفته ساکنین روستاهای راسفند، نوترکی، آبله و ...، نفوذ شیرابه این زباله ها در زمین های کشاورزی، رودخانه، استفاده دام ها از این زباله ها، وجود حشرات و ... وضعیت بهداشتی و سلامتی آن ها را به خطر انداخته است (گفته های دهیار روستای راسفند در خوزنیوز، 19 اسفند 99).


محل دپوی پسماند در شمال غرب ایذه، در مجاورت روستای راسفند استن خوزستان، تصویر ماهواره ای گوگل ارث (1399)

شکل-1: محل دپوی پسماند در شمال غرب ایذه، در مجاورت روستای راسفند استن خوزستان، تصویر ماهواره ای گوگل ارث (1399)


تالش در استان گیلان

نمونه دیگری از رها سازی پسماندها، در بخشی از نوار ساحلی تالش به ویژه ساحل و منطقه گردشگری قروق می باشد که به دلیل دپوی پسماندهای شهری و ورود شیرابه زباله ها به سفره های زیرزمینی آب و چرای احشام دامداران بومی، با مشکل زیست محیطی مواجه ‌است و سلامتی و بهداشت ساکنین مجاور آن را تهدید می کند (شکل شماره 2).


محل دپوی پسماند در نزدیکی ساحل دریای مازندران و مجاور زمین های کشاورزی تصویر ماهواره ای گوگل ارث (1399)

شکل-2 : محل دپوی پسماند در نزدیکی ساحل دریای مازندران و مجاور زمین های کشاورزی تصویر ماهواره ای گوگل ارث (1399)


  • معضل آلودگی هوا

یکی از مهمترین خطرات ناشی از گسترش روز افزون و بی رویه شهرها، آلودگی هوا بوده که طیف وسیعی از اثرات بهداشتی حاد و مزمن را موجب می گردد که آثار زیان‌ بار دراز مدت و کوتاه‌ مدت آن بر سلامت انسان‌ های مختلف بر اساس آسیب پذیری آن ها، متفاوت است (شکل شماره 3) در برخی از موارد این آلاینده ها بر روی تصاویر ماهواره ای قابل مشاهده بوده و باید اثرات این مواد سمی بر سلامت ساکنین مجاور مراکز تولید آلودگی، بررسی شود.


 آلودگی هوای ناشی از سوخت فسیلی در نیروگاه برق شهید منتظری در جنوب غرب شاهین شهر استان اصفهان، بر روی تصویر ماهواره ای گوگل ارث سال 1399

شکل-3 : آلودگی هوای ناشی از سوخت فسیلی در نیروگاه برق شهید منتظری در جنوب غرب شاهین شهر استان اصفهان، بر روی تصویر ماهواره ای گوگل ارث سال 1399


  • معضل بهداشت و سلامتی آب آشامیدنی مردم سیستان و بلوچستان

دشت سیستان در شرق ایران با اقلیمی خشک و نامساعد، همیشه با طوفان های شن و ماسه و حرکت تپه های ماسه ای مواجه بوده است. در سال های اخیر بروز خشکسالی و به دنبال آن کاهش آب دریاچه هامون و پوشش گیاهی در این منطقه و همچنین وجود بادهای 120 روزه، شرایط مناسبی را جهت فرسایش بادی و تشدید طوفان های گرد و خاک فراهم آورده که حرکت شن های روان (منشاء آنها بستر خشکیده هامون، دشت های شمالی واقع در افغانستان، اراضی کشاورزی رها شده و مراتع تخریب شده می باشد) را سرعت بخشیده که می تواند تهدید جدی برای مخازن آبی چاه نیمه ها، تنها منبع آب شرب مردم سیستان، باشد (منابع تامین کننده آب در زابل، چاه نیمه ها هستند که بصورت گودال های طبیعی، بخشی از آب های مازاد مصرف رودخانه هیرمند در فصول پرآب زمستان و بهار را جمع آوری و در فصول کم آب و پرمصرف جهت مصارف کشاورزی و شرب در اختیار ساکنین منطقه قرار می دهد). این چاه نیمه ها در فاصله ۵۰ کیلومتری شهر زابل و ۵ کیلومتری شهرستان زهک قرار دارند که با استفاده از تصاویر ماهواره ای نه تنها می توان تغییرات سطح آب آن ها را نظارت نمود، بلکه می توان پوشش گیاهی به ویژه در بالا دست چاه نیمه ها که موانعی طبیعی برای جلوگیری از حرکت شن های روان به داخل چاه نیمه ها هستند را نیز مورد پایش دوره ای قرار داد.


تصویر ماهواره ای سنتینل-2 (1399) از چاه نیمه های جنوب زهک

شکل-4 : تصویر ماهواره ای سنتینل-2 (1399) از چاه نیمه های جنوب زهک


آدرس کوتاه شده: