جمعه, ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۰ ۱۵:۴۸ ۱۷۷
طبقه بندی: آزمایشگاه Rs
چچ
پایش تغییرات کاربری درجنگل‌‌ های حوضه آبریز خرم‌آباد با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای

پایش تغییرات کاربری درجنگل‌‌ های حوضه آبریز خرم‌آباد با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای

در این مطالعه به بررسی وضعیت جنگل های بلوط حوضه آبریز خرم آباد با استفاده از فناوری سنجش از دور و تصاویر ماهواره ای پرداخته شده است.

ناحیه رویشی زاگرس که به جنگل‌ های بلوط غرب شهرت دارند، با گستردگی در ۱۱ استان کشور با ۶ میلیون هکتار مساحت بیش از 42 درصد جنگل‌ های کشور را تشکیل داده که از جنوب آذربایجان غربی تا استان فارس پراکنش دارند. حدود ۷۰ درصد تیپ گونه‌ های جنگلی زاگرس را بلوط‌ ها شامل می‌ شوند. بارندگی این ناحیه از ۶۰۰ میلی‌ متر در قسمت‌ های شمالی تا ۳۰۰ میلی‌ متر در جنوب غرب در نوسان است. این ناحیه رویشی از نظر وسعت، پراکنش، تنوع گونه‌ ها، محصولات فرعی و فرآورده‌ های جنگلی با جنگل‌ های هیرکانی شمال کشور متفاوت هستند و درعین حال یکی از مهمترین منابع بیولوژیکی و ذخایر ژنتیکی ایران به شمار می‌‌ آیند. امروزه، یکی از مشکلات اساسی این جنگل‌ ها، پدیده خشکیدگی درختان جنگلی است. به طوری که در چند سال اخیر درصد بالایی از درختان این اکوسیستم جنگلی خشک شده‌‌اند. عوامل متعددی به طور مستقیم و غیر مستقیم در بروز پدیده خشکیدگی در درختان سبز نقش دارند که مهمترین آنها تغییر اقلیم، گرمای بی سابقه، خشکسالی‌ های مکرر، کاهش شدید نزولات جوی هستند. در این بین علم سنجش از دور می‌‌ تواند به عنوان مناسب‌‌ ترین ابزار برای جمع‌‌ آوری سریع اطلاعات در مورد جنگل‌‌ ها از طریق تجزیه و تحلیل داده‌‌ ها استفاده شود. در این گزارش شناسایی عوامل اصلی و مهم تغییر کاربری اراضی جنگلی حوضه آبریز خرم‌آباد و همچنین برآورد میزان این تغییرات در طی 30 سال اخیر با استفاده از سری زمانی مجموعه تصاویر ماهوار‌‌ه‌‌ ای لندست-5، 7 و 8 مدنظر می‌ باشد.


موقعیت مکانی حوضه آبریز خرم‌آباد
شکل-1: موقعیت مکانی حوضه آبریز خرم‌آباد


شکل 1 موقعیت مکانی حوضه آبریز خرم‌آباد در ایران و استان لرستان را نشان می‌‌ دهد. این حوضه دارای 250326 هکتار مساحت می‌‌ باشد. میانگین بارش سالانه این حوضه حدود 500 میلیمتر است. شکل 2 نقشه مناطق تخریب شده عرصه‌‌ های جنگلی حوضه آبریز خرم‌آباد از سال 1369 تا 1399 را نشان می‌‌ دهد که طی سال‌‌ های اخیر دچار تغییر کاربری شده‌‌اند. طبق بررسی‌‌ های بعمل آمده 3446 هکتار از جنگل‌‌ های این حوضه آبریز در طی زمان مورد مطالعه دچار تغییر کاربری شده‌اند.


 نقشه مناطق تخریب عرصه‌‌های جنگلی حوضه آبریز خرم‌آباد
شکل-2: نقشه مناطق تخریب عرصه‌‌ های جنگلی حوضه آبریز خرم‌آباد


 نمونه‌‌های از موارد تخریب عرصه‌‌های جنگلی حوضه آبریز خرم‌آباد را نشان می‌‌دهد. ردیف اول بخشی از عرصه جنگل در شهرستان سراب سقا، ردیف دوم بخشی از عرصه جنگل در شهرستان دوره و ردیف سوم تخریب جنگل به دلیل احداث بزرگراه پل زال خرم آباد
شکل-3: نمونه‌‌ هایی از موارد تخریب عرصه‌‌ های جنگلی حوضه آبریز خرم‌آباد. ردیف اول بخشی از عرصه جنگل در شهرستان سراب سقا، ردیف دوم بخشی از عرصه جنگل در شهرستان دوره و ردیف سوم تخریب جنگل به دلیل احداث بزرگراه پل زال خرم آباد


شکل 3 چند نمونه از تخریب جنگل‌‌ های زاگرس واقع در حوضه آبریز خرم‌‌آباد را نشان می‌‌ دهد. ردیف اول شکل 3 تبدیل جنگل به زمین کشاورزی در روستای سراب سقا را نشان می‌‌ دهد. تبدیل اراضی جنگلی به زمین کشاورزی و شخم زدن در راستای شیب باعث عدم نفوذ کافی بارش‌ های شدید شده و لذا کمیت سیلاب را به شدت افزایش داد. از آن گذشته فرسایش شدید این اراضی باعث افزایش چند برابری بار رسوبات سیلاب شده و در نتیجه توان تخریبی سیلاب نیز به شدت افزایش خواهد یافت. تبدیل اراضی مرتعی و جنگلی به کشت دیم فرسایش‌زا طی چند دهه گذشته خسارت زیان‌بار خود را در ناحیه رویشی زاگرس به خوبی نشان داده است. ردیف دوم شکل 3 مربوط به کوه‌‌ های سفید کوه در شهرستان چگنی است که چند معدن سنگ، در حال تخریب جنگل های این منطقه حفاظت شده هستند که روز به روز بر میزان وسعت تخریب این جنگل‌‌ ها نیز افزوده می شود. و ردیف سوم شکل 3 مربوط به احداث بزرگ راه پل زال می باشد که از سال 1385 شروع شد و باعث تخریب وسعت زیادی از این عرصه‌‌ های ارزشمند در این حوضه آبریز گردید.


آدرس کوتاه شده: