دوشنبه, ۰۴ مرداد ۱۴۰۰ ۱۶:۲۹ ۲۶
طبقه بندی: توسعه کاربرد RS
چچ
تهیه نقشه شوری سطح آب به کمک داده های ماهواره ای

تهیه نقشه شوری سطح آب به کمک داده های ماهواره ای

فناوری سنجش ازدور با بکارگیری تصاویر ماهواره ای، توانایی اندازه گیری میزان شوری سطح آب را دارا می باشد. در این مطالعه به اندازه گیری شوری سطح آب دریای، خلیج فارس و بخشی دریای عمان پرداخته شده است.

  • مقدمه و بیان موضوع

شوری آب، یکی از عوامل مهم محیطی دریا محسوب می شود و نقش بسزایی در بررسی و پیش بینی جریان های سطحی، اقیانوسی، تحلیل مکانیابی تجمیع ماهی ها، تعیین چگالی و بررسی تغییرات آن دارد. این پارامتر به شدت با تغییر زمان و مکان در تغییر بوده و شناخت مناسب از آن مستلزم اندازه گیری هایی به فواصل زمانی کوتاه )ماهانه( در تعداد نقاط متعدد از منطقه ی می-باشد. در روش های سنتی، بررسی و ارزیابی یک یا چند فاکتور خاص موردنظر از کیفیت آب اغلب پرهزینه و زمانبراست و همچنین نمی تواند معرف خوبی برای تمام مساحت یک منطقه وسیع باشد. اما در سال های اخیر فن آوری ماهواره ای و علم سنجش از دور به عنوان یک ابزار مناسب برای ارزیابی برخی پارامترهای کیفیت آب مطرح شده است زیرا با توجه به رقومی بودن این داده ها، در دسترس بودن وسیع آنها، اندازه گیری منظم، تکرار بودن آنها در پریودهای زمانی کوتاه، با هزینه و زمان کمتر می توان طیف وسیعی از خدمت ها را به نتیجه رساند.

  • ضرورت ارائه خدمات

به دلیل اینکه شوری آب تاثیر بسیار زیادی بر روی الگوی پراکندگی موجودات زنده در آب دریاها دارد اندازه گیری و به روز کردن آن از پارامترهای بسیار مهم و ارزشمند بوده و کاربردهای زیادی در حوضه های مختلف دارد. ماهیگیری، جریانات آبی، تحقیقات دریایی از جمله این کاربردها می باشند که ضرورت مطالعه و اندازه گیری شوری آب را به هزینه و زمان کمتر ایجاد می-کند. بدلیل ویژگی های بسیار مهم داده های ماهواره ای، امروزه با روش های مختلفی شوری آب را مطالعه و برآورد می کنند؛ از این رو ضروری است که در ایران نیز از این فن آوری نوین استفاده گردد.
اهداف

  • بررسی روش های موجود برای مطالعه و برآورد شوری آب دریاها
  • تهیه نقشه شوری آب
  • استفاده از نقشه شوری آب در مواردی که این پارامتر کارایی دارد.

  • داده ها و روش ها

به دلیل وسعت زیاد آب دریاها و اقیانوس ها اغلب از داده هایی با عرض نوار برداشت بزرگ، نظیر تصاویر سنجنده MODIS استفاده می گردد. علاوه بر عرض نوار برداشت، تصاویری که به منظور تهیه نقشه شوری خاک استفاده می شوند، باید ویژگی های طیفی مناسبی نیز داشته باشند. در واقع در طیف هایی که در تهیه نقشه شوری خاک کاربرد دارند، برداشت داده داشته باشند. سنجنده MODIS دارای 36 باند طیفی بوده و باندهای مناسب جهت برآورد شوری خاک و همچنین تهیه نقشه شوری خاک را دارند. بنابراین امروزه بیشترین کاربرد را در این زمینه دارد. البته برای حصول به نتایج دقیق تر امروزه از تصاویر لندست 8 استفاده می گردد.
روش های زیادی جهت تهیه نقشه شوری خاک توسعه داده شده است. از جمله آنها استفاده از الگوریتم Splitwindow و با استفاده از روش کمترین مربعات به منظور برقراری ارتباط بین مقادیر شوری بدست آمده از کار میدانی و مقادیر شوری بدست آمده از تصاویر ماهواره ای کاربرد دارد. از مدل هایی نظیر مدل شبکه عصبی نیز جهت تهیه نقشه شوری آب استفاده می گردد.


  • دستاوردها و خروجی ها

• توسعه مدل های تهیه نقشه شوری آب
• تهیه نقشه شوری آب در دریا های تحت تملک ایران
• تهیه نقشه شوری آب دریای خزر
• استفاده از نقشه شوری آب


  • بهره برداران و ذینفعان

• سازمان بنادر و کشتیرانی
• شیلات ایران
• سازمان محیط زیست
• سازمان مدیریت بحران کشور
• وزارت جهاد کشاورزی

  • نمونه محصول

اندازه گیری میزان شوری آب یکی از پارامترهای اساسی در تحقیقات اقیانوس شناسی است که به عنوان تعیین کننده جریانات مختلف آب ، گردش آب و ساختار ستون آب عمل می کند. شوری سطح دریا همچنین یک پارامتر مهم در مطالعات چرخه آب زمین و شاخصی از اثر خالص فرآیندهای حیاتی، از جمله تبخیر و بارش است. شوری در واحد PSU اندازه گیری می شود و به عنوان تعداد گرم نمک در 1000 گرم آب تعریف می شود. شوری معمول آب دریا 35 psu است که مقادیر موجود در اقیانوس آزاد از نظر منطقه ای بین 33 تا 38 psu متفاوت است. یکی از کاربردهای مهم تصاویر ماهواره ای ارزیابی میزان شوری آب در بازه های زمانی مختلف می باشد. (شکل 1)


 نقشه شوری سطح آب خلیج فارس و دریای عمان در تاریخ 5 بهمن 1400

شکل-1 : نقشه شوری سطح آب خلیج فارس و دریای عمان در تاریخ 5 بهمن 1400


آدرس کوتاه شده: