شنبه, ۱۳ آذر ۱۴۰۰ ۱۰:۰۸ ۶۶
طبقه بندی: توسعه کاربرد RS
چچ
آشکارسازی بافت‏ های فرسوده شهری با استفاده از داده ‏های سنجش از دور

آشکارسازی بافت‏ های فرسوده شهری با استفاده از داده ‏های سنجش از دور

در این مطالعه به بررسی قابلیت ها و توانایی های فناوری سنجش از دور در زمینه آشکارسازی بافت‏ های فرسوده شهری پرداخته شده است.

  • مقدمه و بیان موضوع

شهر مانند دیگر پدیده های انسان ساخت همواره در طول تاریخ و زمان حیات خود درگیر تحولاتی بوده است. رهایی از این تغییرات امکان پذیر نیست زیرا به معنای سکون و توقف است که به مرگ حیات شهری منجر می شود. شهر ها در طول فرآیند رشد خود به مرحله ای از رشد می رسند که نیاز به تجدید کالبد و نوسازی پیدا می کنند و این مرحله از رشد شهری در واقع بخشی از محیط شهری است که قابلیت زندگی در چنین بافت هایی از جنبه های مختلف کالبدی، ساختاری، اجتماعی و محیطی با شرایط و نیازهای زندگی کنونی مطابقت ندارد و با عنوان بافت های فرسوده شهری شناخته می شوند. چنین محلاتی که در اثر گذشت زمان دارای بافتی فرسوده و کهنه شده اند به دلیل شرایط نامناسب برای زندگی در صورت عدم برنامه ریزی صحیح به تدریج با مشکل مهاجرت ساکنان اصیل و قدیمی و ورود مهاجرانی با روحیه جدید مواجه و باعث افزایش مشکلات جهت برنامه ریزی بهینه خواهند شد. بافت های فرسوده به دلیل فرسودگی کالبدی، برخورداری نامناسب از دسترسی سواره، تاسیسات خدماتی و وجود زیرساخت های شهری آسیب پذیر، ارزش اقتصادی و محیطی پایینی دارند و به همین دلیل نیاز به بهسازی و نوسازی دارند. چرخه‌ی بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده شهری، از شناسایی درست محدوده و تفکیک آن‌ها به محله‌های فرسوده آغاز می‌شود. شناسایی و رتبه‌بندی بلوک‌ های فرسوده شهری، به‌عنوان گام اول نوسازی، یک ابزار مهم برای مدیریت شهری جهت برنامه‌ریزی منابع و سرمایه‌گذاری در نوسازی شهری است.


  • ضرورت اجرا و اهداف

امروزه، وجود گستره ای وسیع و فراگیر از بافت های فرسوده در شهرها یکی از مهمترین مشکلات پیش روی و جدی مدیریت شهری محسوب می گردد. در ابعاد متنوع کالبدی و عملکردی، محیط زیستی و اجتماعی یکی از تازه ترین دستاوردها در عرصه نظریات شهرسازی تحت عنوان “گردشگری شهری پایدار” در رابطه با مقوله نوسازی و احیاء بافت های فرسوده مطرح شده است. معمولا، در این نوع محیط ها نابسامانی های کالبدی اجتماعی و اقتصادی ظهور کرده و فضاهای فیزیکی از نظر ایمنی و استحکام و همچنین خدمات شهری دچار کمبودهای ویژه ای هستند. مسئله‌ی فرسودگی و نوسازی بافت‌های فرسوده در دهه‌ی گذشته، کمابیش در تمام شهرهای کشور مطرح‌شده است که چگونگی مواجهه با آن و مشکلات منتسب به آن کمک شایانی در جهت مدیریت بسیاری از مسائل مانند مدیریت در زمان بحران و سوانح می کند. البته شناسایی و نوسازی بافت های قدیمی باید با روش های به صرفه از نظر زمان و هزینه انجام شود. داده های ماهواره ای و فناوری سنجش از دور یکی از جدیدترین رویکردهایی است که به کمک آن می توان با صرف هزینه و زمان اندک بافت های فرسوده شهری در محدوده های بسیار وسیع را شناسایی کرد. با توجه به مقدمات مطرح­شده و ضرورت اجرا طرح، هدف اصلی این خدمت آشکارسازی بافت‏ های فرسوده شهری با استفاده از داده‏های ماهواره ای و فناوری سنجش از دور می باشد. همچنین تهیه نقشه کاربری و تفکیک عوارضی مانند ساختمان، جاده، پوشش گیاهی و ... از اهداف فرعی می باشد.


  • داده­ ها و روش ­ها

شناسایی بافت فرسوده شهری می تواند بر اساس پردازش و تحلیل لایه های اطلاعاتی با استفاده از رویکرد های مبتنی بر تئوری فازی و یا روش های طبقه بندی تصاویر ماهواره ای و سنجش از دور حرارتی انجام شود. لازم به ذکر است، علاوه بر داده های ماهواره ای، داده های آماری، نقشه های کاربری اراضی، طرح های جامع و تفضیلی و از همه مهمتر بازدید های میدانی مورد نیاز است. داده های ماهواره نیز میتواند بسته به دقت مکانی مورد نیاز از بین تصاویر ماهواره ای رایگان Aster، Sentinel-2 و Landsat انتخاب شود. البته داده های Sentinel-2 ازرزولوشن مکانی بسیار بهتری برخوردار می باشند و نتایج بدست آمده از آن قابل قبول تر خواهد بود.


  • دستاورد ها و خروجی­ ها

برخی از مهمترین دستاوردها و خروجی ­های این خدمت عبارتند از:

  • ارائه نقشه بافت فرسوده شهری
  • ارائه نقشه های کاربری و پوشش زمین
  • اولویت بندی شهر ها از نظر میزان بافت فرسوده و نیاز به بازسازی

  • بهره برداران و ذینفعان

برخی از بهره برداران و ذینفعان این خدمت عبارتند از:

  • سازمان شهرداری­ ها و دهیاری­ های کشور
  • سازمان ملی زمین و مسکن
  • سازمان مدیریت و برنامه ریزی
  • وزارت راه و شهرسازی
  • سازمان مدیریت بحران کشور
  • سازمان محیط زیست

آدرس کوتاه شده: