چهارشنبه, ۱۸ خرداد ۱۴۰۱ ۱۲:۰۸ ۳۹
طبقه بندی: خدمات RS
چچ
هشتم ژوئن، روز جهانی اقیانوس

هشتم ژوئن، روز جهانی اقیانوس

در سال 2008، سازمان ملل روز هشتم ژوئن (۱۸ خرداد) را به هدف حفاظت از نجات اقیانوس ها و منابع گران‌ بهای آن، جلوگیری از خطر آلودگی و تخریب گونه های زیستی آن، به عنوان روز جهانی اقیانوس ها تصویب کرد.

در سال ۱۹۹۲ برای اولین بار پیشنهاد اختصاص روزی به نام روز جهانی اقیانوس ها توسط هئیت کانادایی شرکت کننده در "اجلاس زمین" در ریو دو ژانیرو برزیل مطرح گردید. در سال ۱۹۹۸ کمیسیون بین دولتی اقیانوس شناسی یونسکو از برگزاری مراسم بین المللی رسمی در این زمینه حمایت کرد. بالاخره در سال 2008، سازمان ملل روز هشتم ژوئن (۱۸ خرداد) را به هدف حفاظت از نجات اقیانوس ها و منابع گران‌ بهای آن، جلوگیری از خطر آلودگی و تخریب گونه های زیستی آن، به عنوان روز جهانی اقیانوس ها تصویب کرد. این روز جهانی از اجرای اهداف توسعه پایدار در سراسر جهان (SDG) حمایت می کند و باعث افزایش علاقه مندی مردم در حفاظت از اقیانوس و مدیریت پایدار منابع آن می شود. شعار سال 2022 روز جهانی اقیانوس" اقدام جمعی برای تجدید حیات" می باشد. در واقع هدف از انتخاب این روز، ارتقاء آگاهی جامعه جهانی در خصوص تاثیر فعالیت های انسانی بر سلامت اقیانوس ها و در پی آن ایجاد جنبشی جهانی جهت حفاظت از اقیانوس های جهان و مدیریت پایدار آن به عنوان منبع اصلی تولید غذا و دارو می باشد. بنابراین برای حفظ و سلامتی انسان ها باید این بخش مهم از بیوسفر ارزشمند زمین بطور مستمر پایش شود تا زندگی انسان ها و سایر جانداران روی زمین به خطر نیفتد. در این مورد تکنولوژی های پیشرفته فضایی، از جمله فناوری سنجش از دور می تواند در مدیریت و پایش اقیانوس ها بما کمک کند.


روز جهانی اقیانوس


پایش منظم و مستمر پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب همانند شفافیت و رسوبات معلق در آن، تغییر رنگ آب، آلودگی آب از جمله آلودگی های نفتی، غلظت کلروفیل و شکوفه های جلبکی، میزان شوری، دمای آب و .... همچنین نظارت بر سرعت باد در سطح آب، تغییرات ارتفاع سطح آب، تغییرات مرزهای ساحلی و تغییرات کاربری مناطق ساحلی، پیشروی و پسروی سطح آب اقیانوس ها، جریانات دریایی و اقیانوسی در عرض های مختلف جغرافیایی از جمله جریان گلف استریم، لابرادو، که باعث انتقال هوای گرم یا سرد از یک نقطه زمین به نقطه دیگر می‌ شود و همچنین جریانات النینو، لانینو و....


پایش فیتوپلانکتون ها
تصاویر ماهواره ای این امکان را فراهم می کنند که با تولید ترکیب های باندی متفاوت، اعمال شاخص ها، الگوریتم ها و تجزیه و تحلیل شرایط فیزیکی اقیانوس، تغییرات زمانی و مکانی، فیتوپلانکتون ها در سطح آب شناسایی و ردیابی گردد (شکل 1).


شکل1: تصویر ماهواره ای آکوا (مادیس)؛ موقعیت مکانی فیتوپلانکتون ها و مسیر حرکت و گسترش آن ها در اقیانوس اطلس

شکل1: تصویر ماهواره ای آکوا (مادیس)؛ موقعیت مکانی فیتوپلانکتون ها و مسیر حرکت و گسترش آن ها در اقیانوس اطلس


پایش شوری آب اقیانوس ها
شوری آب دریاها و اقیانوس ها، نقش اساسی در بررسی و پیش بینی جریان های سطحی، اقیانوسی، تحلیل مکانیابی تجمیع ماهی ها و سایر موجودات زنده، تعیین چگالی و بررسی تغییرات آن دارد. پایش شوری آب با روش های سنتی اغلب پرهزینه و زمانبر بوده و نمی تواند منطقه وسیعی را پوشش دهد، اما ابزارهای تصویربرداری سنجش از دور با اندازه گیری منظم، در تعیین وضعیت شوری آب و تکرار آن در بازه های مختلف زمانی و ارزیابی کیفیت آب بسیار موثر و مفید هستند (شکل 2).


شکل 2: میزان شوری دریاها و اقیانوس های زمین با استفاده از داده های ماهواره آرژانتینی CONAE
شکل 2: میزان شوری دریاها و اقیانوس های زمین با استفاده از داده های ماهواره آرژانتینی CONAE


پایش پسماند های شناور در اقیانوس ها
اقیانوس ها به عنوان بزرگترین اکوسیستم زمین که 70 درصد از سطح زمین را پوشانده و 94 درصد از کل حیات وحش سیاره را در خود جای داده، در حال حاضر از آلودگی های زیادی از جمله زباله های دریایی رنج می برند. زباله های دریایی از جمله پلاستیک ها، توسط بشر در طبیعت رها شده و در نهایت با جریان رودخانه ها وارد دریاها و اقیانوس ها می شوند. چگالی پلاستیک ها تعیین می کند که آن ها روی سطح آب باقی مانده، به سواحل باز می گردند یا در اعماق دریا ته نشین می شوند. علاوه بر این ها، شرایط آب و هوایی و چرخه های دریایی، مهم ترین نقش را در توزیع پلاستیک ها در دریا بازی می کنند. بهرحال وجود این زباله ها می توانند به موجودات زنده دریایی آسیب رسانده و باعث خفگی، گرفتگی، پارگی، عفونت و آسیب های داخلی آنها شوند. در این حوزه نیز ماهواره ها قادرند پسماندهای شناور در دریاها و اقیانوس ها را رصد و به ارگان هایی که وظیفه پاکسازی اقیانوس ها را برعهده دارند، کمک نموده تا زمان و هزینه کمتری را برای پاکسازی و سالم سازی اقیانوس ها صرف نمایند (شکل 3).


شکل 3: تصاویر ماهواره ای  <strong class='sis-keyword'>سنتینل</strong>-2: موقعیت مکانی و مسیر حرکت پلاستیک های شناور در ساحل اسکاتلند

شکل 3: تصاویر ماهواره ای سنتینل-2، موقعیت مکانی و مسیر حرکت پلاستیک های شناور در ساحل اسکاتلند


تصویر ماهواره ای ذیل پردازش گردید تا پسماند های شناور حاوی پلاستیک و مسیر حرکت آنها به صورت RGB، در آن قابل مشاهده و ردیابی باشند (شکل 4).


شکل 4: تصویر ماهواره ای از سواحل Calabrian ایتالیا به دنبال بارندگی شدید و وقوع سیلاب در این منطقه (22 اکتبر 2018)

شکل 4: تصویر ماهواره ای از سواحل Calabrian ایتالیا به دنبال بارندگی شدید و وقوع سیلاب در این منطقه (22 اکتبر 2018)


پایش آلودگی ها
نفت یکی از عمده ترین منابع آلوده کننده آب دریاها و اقیانوس ها است که بیشتر ‎ ‎در‎ ‎آب ‌هایی‎ ‎با‎ ‎قابلیت‎ ‎کشتیرانی‎ ‎رخ می دهد. شناسایی سریع و جلوگیری از نشت نفت در دریاها و کاهش اثرات مخرب آن بر اکوسیستم های دریایی، امری ضروری است که بهره گیری از داده های سنجش از دور آن را ممکن می سازد. با استفاده از تصاویر ماهواره ای‏ می توان به ‏سرعت و با کمترین هزینه این نوع آلودگی ها را شناسایی و در نهایت با انجام اقدامات به موقع، از بروز خطرات احتمالی برای زیستمندان دریایی جلوگیری کرد (شکل 5).


شکل 5: نقشه مسیر لکه های نفتی در دریای سرخ با استفاده از داده های ماهواره ای Sentinel-1

شکل 5: نقشه مسیر لکه های نفتی در دریای سرخ با استفاده از داده های ماهواره ای Sentinel-1


دمای سطح آب های اقیانوس ها
دمای سطح آب دریاها (SST) یکی از مهم‌ترین پارامترها در اقیانوس‌ شناسی و اندازه‌گیری‌های دریایی است. دمای سطح دریاها و اقیانوس ها تأثیر زیادی بر اقلیم و آب و هوا دارد، به عنوان مثال هر 3 تا 7 سال یک بخش وسیع از اقیانوس آرام در امتداد خط استوا بین 2 تا 3 درجه سانتیگراد گرم می شود .این گرم شدن نشانه بارز الگوی آب و هوایی ال نینو است که الگوهای بارندگی را در سراسر جهان تغییر داده و باعث بارندگی شدید در جنوب ایالات متحده و خشکسالی شدید در استرالیا، اندونزی و جنوب آسیا می‌شود. در مقیاس کوچک‌تر، دمای اقیانوس‌ها بر توسعه طوفان‌های استوایی (سیکلون ها و هاریکن ها) تأثیر گذاشته و انرژی را از آب‌های گرم اقیانوس می گیرد. فن آوری سنجش ازدور یک منبع اطلاعاتی مناسب، برای برآورد این پارامتر اقیانوسی در مقیاس جهانی و منطقه‌ای است (شکل 6).


شکل 6: نقشه دمای سطح آب دریاها و اقیانوس های جهان (SST) با استفاده از داده های ماهواره ای سنجنده مادیس که سرد ترین دمای آب به رنگ آبی (تقریبا 2- درجه سانتی گراد) و گرم ترین به رنگ صورتی- زرد (35 درجه سانتی گراد) را نشان می دهد. منطقه وسیع در اطراف قطب شمال و جنوب به رنگ خاکستری است که نشان می دهد هیچ داده های بدست نیامده است.

شکل 6: نقشه دمای سطح آب دریاها و اقیانوس های جهان (SST) با استفاده از داده های ماهواره ای سنجنده مادیس که سرد ترین دمای آب به رنگ آبی (تقریباً 2- درجه سانتی گراد) و گرم ترین به رنگ صورتی- زرد (35 درجه سانتی گراد) را نشان می دهد. منطقه وسیع در اطراف قطب شمال و جنوب به رنگ خاکستری است که نشان می دهد هیچ داده های بدست نیامده است.


ورود رسوبات به دریاها و اقیانوس ها
ورود حجم زیادی از رسوبات حاوی مواد مضر و یا حتی مواد مغذی (هم از طریق فعالیت‌های انسانی و هم از طریق فرسایش رسوبات) به ساحل اقیانوس ها می‌ تواند مشکلات زیادی از جمله شکوفایی یا بلوم جلبک‌های سمی، کمبود اکسیژن، مرگ و میر ماهیان، از دست رفتن تنوع زیستی و انبوهی از معضلات دیگر را به دنبال داشته باشد (شکل 7 و 8).


شکل 7: مسیر رودخانه های منتهی به اقیانوس ها و ورود رسوبات سواحل به اقیانوس ها

شکل 7: مسیر رودخانه های منتهی به اقیانوس ها و ورود رسوبات سواحل به اقیانوس ها


شکل 8: تصویر ماهواره ای ترا (سنجنده مادیس)؛ ورود رسوبات رودخانه می سی سی پی به خلیج مکزیک که سالانه تقریبا 550 میلیون تن رسوب را به این خلیج وارد می کند.

شکل 8: تصویر ماهواره ای ترا (سنجنده مادیس)؛ ورود رسوبات رودخانه می سی سی پی به خلیج مکزیک که سالانه تقریبا 550 میلیون تن رسوب را به این خلیج وارد می کند.


آدرس کوتاه شده: