چهارشنبه, ۰۸ تیر ۱۴۰۱ ۰۹:۵۵ ۴۷
طبقه بندی: خدمات RS
چچ
روز جهانی مناطق گرمسیری و چالش‌ های زیست محیطی ساکنان آن

روز جهانی مناطق گرمسیری و چالش‌ های زیست محیطی ساکنان آن

روز جهانی مناطق گرمسیری هرساله در تاریخ ۲۹ ژوئن (8 تیرماه) به منظور افزایش آگاهی مردم جهان در رابطه با چالش ها و پیامد های گسترده ای که ساکنین این مناطق با آن درگیر هستند، برگزار می شود.

هرساله گرد همایی هایی در تاریخ ۲۹ ژوئن برابر با 8 تیرماه به عنوان روز جهانی مناطق گرمسیری به منظور افزایش آگاهی مردم جهان در رابطه با چالش ها و پیامدهای گسترده ای که ساکنین این مناطق با آن درگیر هستند، برگزار می شود. روز جهانی مناطق استوایی برای اولین بار در 29 ژوئن 2017 برگزار گردید. منطقه گرمسیری استوایی یا منطقه حاره، بخش هایی از زمین است که بین مدار رأس السرطان (Tropic of Cancer در نیمکره شمالی) و مدار رأس الجدی (Tropic of Capricorn در نیمکره جنوبی) قرار گرفته و از آب و هوایی گرم و مرطوب و بارش های فراوان در طول سال برخوردار است (شکل شماره 1). اگرچه توپوگرافی و دیگر عوامل بر تفاوت‌ های اقلیمی این نواحی اثر گذاشته و دمای ارتفاعات کمی پایین تر است، اما این منطقه به طور معمول گرم بوده و دمای آن بالای 18 درجه می باشد و تغییرات فصلی کمتری را در دمای روزانه تجربه می‌ کند. این منطقه 40 درصد از مساحت کل جهان را به خود اختصاص داده و مناطق وسیعی از قاره های آمریکا، آفریقا، آسیا (هند و آسیای جنوب شرقی) و اقیانوسیه را شامل می شود. منطقه گرمسیری به دلیل شرایط مطلوب دما و رطوبت، میزبان تقریباً 80 درصد تنوع زیستی جهان و بسیاری از تنوع زبانی و فرهنگی را در خود جای داده است، همچنین میزبان نزدیک به 95 درصد از جنگل های حرا در جهان بر اساس مساحت و 99 درصد از گونه های حرا را داراست. با وجود تنوع زیستی بسیار بالا این مناطق، از دست دادن تنوع زیستی در آنها بیشتر از بقیه نقاط جهان می باشد. این منطقه کمی بیش از نیمی از منابع آب تجدید پذیر جهان را دراختیار دارد، با این حال تقریباً نیمی از جمعیت آنها در برابر تنش آبی آسیب پذیر هستند. با افزایش جمعیت جهان در دهه های اخیر، منطقه گرمسیری با چالش های متعددی مانند تغییرات اقلیمی، آب و هوایی، جنگل زدایی و قطع درختان، شهرنشینی و تغییرات جمعیتی مواجه است.


شکل-1: نقشه مناطق گرمسیری در بین دو ناحیه حدود 23.5درجه عرض شمالی 23.5 درجه عرض جنوبی

شکل-1: نقشه مناطق گرمسیری در بین دو ناحیه حدود 23.5 درجه عرض شمالی 23.5 درجه عرض جنوبی


از مهم ترین پوشش گیاهی این منطقه جنگل های بارانی می باشند که نقش عمده ای در جذب کرین دی اکسید زمین و جلوگیری از گرم شدن کره زمین دارند. متاسفانه در سال های اخیر جنگل تراشی ها، آتش سوزی درختان، گرمای هوا و ... افزایش یافته و باعث آزاد شدن مقدار زیادی کربن به جو زمین گردیده است. در چند دهه گذشته کمربند گسترده ای از این جنگل های انبوه، از آمریکای جنوبی تا جنوب شرق آسیا و بخش هایی از آفریقا را پوشانده بود، ولی این روزها جای آن ها را چراگاه های وسیع، زمین های کشاورزی کشت سویا، کاشت درختان نخل روغنی و مناطق مسکونی گرفته است. این جنگل زدایی زندگی تمام مردم کره زمین را تحت تاثیر قرار می دهد. مطالعات نشان می دهد که که انسان ها تقریباً دو سوم از پوشش اصلی جنگل های بارانی گرمسیری جهان را تخریب یا نابود کرده اند.


جنگل های بارانی آمازون
در دهه های اخیر جنگل های آمازون واقع در برزیل، برای رونق کشاورزی و کشت محصولات سود آوری مانند سویا یا پرورش گاو و ...، بیشتر از سایر مناطق تحت فشار قرار گرفته است. پروژه پایش و حفاظت از جنگل های بارانی آند (MAAP) با استفاده از تصاویر ماهواره ای نشان داده است که در سال 2016، 3 میلیون هکتار از جنگل های بارانی بر اثر آتش سوزی و جنگل تراشی از بین رفته که بیشتر آن براثر آتش سوزی بوده است (شکل شماره 2). خوشبختانه سیستم نظارت و پایش ماهواره ای و هشدار آتش سوزی های جنگلی در مناطق گرمسیری توسط ناسا که می تواند در ظرف مدت زمان کوتاهی هشدار آتش سوزی را به مقامات کشور های مربوطه ارسال کند، توانسته میزان آتش سوزی ها را کاهش داده ولی بقیه عوامل همچنان به تخریب جنگل ها ادامه می دهند (شکل های 3 تا 5).


شکل-2: میزان تخریب جنگل های آمازون بعد 19 سال، بین سال های 2021-2002

شکل-2: میزان تخریب جنگل های آمازون بعد از 19 سال، بین سال های 2021-2002


شکل-3: بخشی از جنگل های انبوه بارانی آمازون در سال 2001 (NASA’s Terra and Aqua satellites)

شکل-3: بخشی از جنگل های انبوه بارانی آمازون در سال 2001 (NASA’s Terra and Aqua satellites)


شکل-4: تغییر کاربری جنگل های بارانی و تبدیل آنان به مزارع سویا در سال 2016 در همان منطقه تصویر شماره 3 ( NASA’s Terra and Aqua satellites).

شکل-4: تغییر کاربری جنگل های بارانی و تبدیل آنان به مزارع سویا در سال 2016 در همان منطقه تصویر شماره 3 ( NASA’s Terra and Aqua satellites)


شکل-5: روند تغییرات جنگل های بارانی منطقه گرمسیری براثر آتش سوزی، جنگل تراشی، تغییر کاربری از سال 2013 تا 2018

شکل-5: روند تغییرات جنگل های بارانی منطقه گرمسیری براثر آتش سوزی، جنگل تراشی، تغییر کاربری از سال 2013 تا 2018


اگر چه تمام جمعیت کره زمین در مناطق گرمسیری و در جنگل های بارانی زندگی نمی کنند اما می توان گفت که تمام ساکنان این سیاره از این جنگل ها نفع می برند و کاهش آنان باعث آزاد شدن مقادیر زیادی گازهای گلخانه ای به جو شده و گرمایش زمین را تسریع می بخشد. زندگی بیش از یک میلیارد نفراز مردم جهان به جنگل های بارانی مناطق گرمسیری وابسته است و کشاورزان محلی نیز برای کسب درآمد و تغذیه خانواده خود به محصولاتی که به طور معمول در جنگل های استوایی می رویند از جمله قهوه، موز، لیمو، بادام زمینی و... نیاز دارند. متاسفانه با افزایش دما به ویژه در مناطق گرمسیری کره زمین، بارش ها کاهش یافته، آتش سوزی جنگل ها بیشتر شده در نتیجه گونه های جانوری و گیاهی بیشتری از بین می روند که می تواند مستقیماً بر زندگی انسان ها تاثیر داشته باشند.


آدرس کوتاه شده: